Przyroda nieożywiona

                   

 http://www.geology.cz/mrpz

Przyroda nieożywiona zasługuje na taką samą ochronę jak przyroda żywa. Argumenty przemawiające za ochroną przyrody nieożywionej razem z przyrodą żywą są następujące:

  1. Geologia Republiki Czeskiej jest bardzo różnorodna. Dokumentuje rozwój skorupy ziemskiej i przez setki milionów lat. Zmiany klimatu, rozwój życia, przyjście i odwrót morza, powstanie gór, ruchy tektoniczne, wulkanizm podmorski i powierzchniowy są częścią historii geologicznej Czech.
  2. Geologia ma bezpośredni wpływ na morfologię i charakter krajobrazu, występowanie siedlisk naturalnych i gatunków. Różnorodność geologiczna i dynamiczna przeszłość przejawiają się różnorodnością krajobrazu, który mamy dookoła siebie. Istnieje bezpośredni związek pomiędzy geologicznym i biologicznym zróżnicowaniem.
  3. Geologia ma wpływ na klimat. Położenie kontynentów, jako wynik tektoniki płytowej, wpływa na globalny klimat, pasma gór regionalnie wpływają na lokalny klimat i określają mikroklimat.
  4. Geologia ma bezpośredni wpływ na glebowy substrat i gleby. Gleba powstaje z wietrzenia skał i bezpośrednio obrazuje fizyczne i chemiczne właściwości podkładu geologicznego.
  5. Geologia jest postawą funkcjonowania całego ekosystemu. Ekosystemy są wynikiem interakcji klimatu, morfologii terenu, charakteru bazy skalnej i organizmów żywych. Geologia wpływa na wszystkie te czynniki.
  6. Abyśmy lepiej zrozumieli funkcjonowanie ekosystemów i mogli z nich lepiej korzystać, musimy przeklasyfikować nasz sposób myślenia i zachowania. Powinniśmy połączyć naszą wiedzę o geologicznym zróżnicowaniu z biologiczną różnorodnością.
  7. Geologia pokazuje nam jak się w przeszłości zmieniało środowisko. Znajomość historii umożliwia nam lepsze zrozumienie okolicznego środowiska i reagowanie na jego zmiany.
  8. Połączona ochrona geo- i bioróżnorodności jest korzystna. Wiele ważnych lokalizacji geologicznych jest zasadnicze dla bioróżnorodności i na odwrót, cenne siedliska i stanowiska gatunków, występują na obszarach ciekawych geologicznie.

Ustawodawstwo w zakresie ochrony przyrody nieożywionej

Ochrona przyrody nieożywionej wynika  głownie z poniższych norm prawnych i przepisów:

Ustawa 114/1992 Dz. U., o ochronie przyrody i krajobrazu

Rozporządzenie 395/1992 Dz. U., rozporządzenie wykonawcze do Ustawy 114/92Dz. U.

Rozporządzenie 667/2004 Dz. U., o rozmiarach i zakresie dokumentacji jaskiń (odkrytych przy eksploatacji surowców mineralnych) 

Ustawa 71/1994 Dz. U., o sprzedaży i wywożeniu przedmiotów wartości kulturalnej

Ustawa 122/2000 Dz. U., o ochronie zbiorów wartości muzealnej

Prawo budowlane 183/2006 Dz. U. – przede wszystkim za pośrednictwem § 176

Instrumenty ochrony przyrody nieożywionej

Państwo zapewnia ochronę dziedzictwa geologicznego za pośrednictwem powszechnej ochrony przyrody (ważne stanowiska są rejestrowane jako ważne elementy krajobrazowe - części ÚSES, ochrona jaskiń i krasu, ochrona znalezisk paleontologicznych) a przede wszystkim terenową ochronę najważniejszych stanowisk geologicznych w formie mało- powierzchniowych obszarów chronionych. Państwo udziela środków finansowych na bezpośrednią ochronę utworzonych stanowisk zgodnie z planami ochrony.

Ochrona stanowisk geologicznych 

Stanowiska dziedzictwa geologicznego są nieodłączną częścią naszej przyrody i krajobrazu. Ich znaczenie wynika z udokumentowania rozwoju geologicznego, obecności dowodów świadczących o formach życia i warunkach w środowisku w przeszłości. Są dokumentacją tektonicznego i metamorficznego rozwoju powierzchni ziemi jego dynamiki ,odznaczają się  występowaniem ciekawych minerałów i interesującą geomorfologią.

Czeska służba geologiczna (ČGS) jest autorem projektu "Ważne stanowiska geologiczne Czech", w ramach którego został wytworzony kompleksowy system ewidencji ważnych stanowisk geologicznych, który jest dostępny w Internecie. Baza danych zawiera zapisy o stanowiskach  i  ich znaczeniu geologicznym, określa ich wagę naukową i korzyści dla nauki i oświaty. System zawiera dokumentację fotograficzną i lokalizację mapową, odsyłacze do literatury. Część stanowisk jest już chroniona w postaci obszarów chronionych, inne są zaproponowane do wzięcia pod ochronę.

W bazie danych Czeskiej służby geologicznej Ważne geologiczne stanowiska mogą być wyszukiwane według wybranych kryteriów.

AOPK ČR przy współpracy z ČGS, specjalistycznymi instytucjami geologicznymi i organami ochrony przyrody ocenia stanowiska zawarte w bazie danych i zaleca najwłaściwszy sposób ich ochrony.

Geoparki

Termin geopark oznacza obszar, który reprezentuje obraz rozwoju Ziemi i wskazuje na wpływ lokalnego bogactwa naturalnego na rozwój ekonomiczny i kulturowy społeczności. Sieć geoparków europejskich była założona w 2000 roku a pod koniec 2007 roku zrzeszała  32 geoparki z różnych krajów w Europie. Głównym celem geoparków jest zgodnie z Kartą Europejskich Geoparków ochrona stanowisk geologicznych, badania, edukacja i popularyzacja nauk geologicznych, rozwój specyficznie zorientowanej turystyki i zrównoważony rozwój obszaru.

Republika Czeska

Instytucja geoparków w ČR nie wynika z ustawodawstwa. Geoparki powstają na podstawie dobrowolnej współpracy różnych podmiotów na danym obszarze, przy niewielkiej współpracy z państwową ochroną przyrody. Warunki i metodyka, dzięki której obszar może się stać czeskim narodowym geoparkiem określiło MŽP Dyrektywą nr 6/2007 mającą na celu zapewnienie jednolitej czynności resortu przy nominacji obszaru na narodowy geopark. Narodowa sieć geoparków ma własne logo.

Pierwszym czeskim geoparkiem w Sieci europejskich geoparków a zarazem i w Światowej sieci geoparków stał się Geopark Czeski Raj w październiku 2005 r., i był w tym czasie 25 geoparkiem sieci europejskiej. Geopark o powierzchni prawie 700 kmwyraźnie przekracza obszar Parku Krajobrazowego o takiej samej nazwie. Geopark obejmuje szeroką skalę zjawisk geologicznych, stanowiska paleontologiczne, mineralogiczne i archeologiczne oraz zabytki historyczne. Położenie Geoparku Czeski Raj wskazuje mapka.

Geologiczne ścieźki edukacyjne

Wiedzę o geologii i niektórych stanowiskach geologicznych można uzyskać odwiedzając terenowych ścieżki edukacyjne. Wzmianka o geologii bywa regularną częścią tablic na ścieżkach edukacyjnych, istnieje też kilka czysto geologicznych ścieżek. Na portalu www.stezka.cz można wybrać szlak z wymaganą geologiczną tematyką (geologia ogólna, paleontologia, mineralogia, górnictwo i minerały). Podstawowe informacje o kilku geologicznych ścieżkach edukacyjnych podaje też serwer www.mineraly.net.

AOPK RC

Szukaj

Biura regionalne

Biura regionalne

Sonda Inne ankiety

Jak się Wam podoba nowe strony internetowe?

TAK (10 985 / 43%)
(10 985 / 43%)
NIE (7 527 / 29%)
(7 527 / 29%)
NIEWiEM (6 990 / 27%)
(6 990 / 27%)
Resort životního prostředí další instituce resortu ŽP
Skrýt