CITES

CITES – oficjalnie używany skrót dla Konwencji o Międzynarodowym Handlu Dzikimi Zwierzętami i Roślinami Gatunków Zagrożonych Wyginięciem (zwany dalej umową) - Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora.

Umowa reguluje zasady międzynarodowego handlu zagrożonymi gatunkami flory i fauny, który jest jedną z głównych przyczyn wymierania dużej ilości wolno żyjących gatunków. Jest ona ratyfikowana obecnie przez  w sumie 172 kraje członkowskie, i jest realizowana, za pośrednictwem upoważnionych do tego urzędów, tzn. organów wykonawczych, naukowych i kontrolnych.

Republika Czeska przystąpiła do tej Umowy 25 sierpnia 1992 r. jeszcze jako CSRS. W życie weszła u nas z dniem 1.1.1993 r.. Umowa opierała się o ustawę nr 114/1992 Dz. U.. Po wejściu Republiki Czeskiej do Unii Europejskiej postępuje się zgodnie z przepisami Wspólnoty Europejskiej, która do naszego ustawodawstwa wprowadza ustawę nr 100/2004 Dz. U.

W Republice Czeskiej organem wykonawczym o najwyższych kompetencjach jest Ministerstwo Środowiska ČR,  a organem naukowym CITES o kompetencjach ogólnokrajowych Agencja Ochrony Przyrody i Krajobrazu ČR. Funkcję organu kontrolnego pełni Czeska Inspekcja Środowiska. Regionalnymi organami wykonawczymi stały się po wejściu Czech do UE również Urzędy Wojewódzkie, Zarządy Parków Krajobrazowych i Zarządy Parków Narodowych.

Celem umowy jest kontrola i regulacja handlu międzynarodowego wybranymi zagrożonymi gatunkami. Umowa CITES chroni obecnie  około 5 000 gatunków zwierząt i 28 000 gatunków roślin z całego świata. Są wprowadzone trzy tryby ochrony, zgodnie z którymi gatunki są podzielone na trzy kategorie ujęte w załącznikach CITES:

Załącznik CITES I: zawiera gatunki, które są bezpośrednio zagrożone wymarciem. Handel międzynarodowy tymi gatunkami jest zakazany (zakaz przywozu i wywozu) a zezwolenia wydawane są jedynie wyjątkowo (z czeskich gatunków należą tu np. orzeł cesarski, orzeł bielik, sokół wędrowny i wydra).

Załącznik CITES II: zawiera gatunki, które mogłyby być zagrożone wyginięciem, jeśli handel nimi nie byłby ściśle regulowany. Handel międzynarodowy tymi gatunkami jest dozwolony jedynie na podstawie specjalnych zezwoleń (tzw. permity CITES), które powinny być przedłożone organom celnym zarówno przy wywozie i przywozie (z naszych gatunków należą tu np. wilk, niedźwiedź brunatny, ryś euroazjatycki, żbik, bocian czarny, drop, pijawka lekarska, niepylak apollo, cała rodzina storczykowatych, śnieżyczka przebiśnieg i cyklamen purpurowy). W tym załączniku są zawarte też całe grupy zwierząt i roślin, jak np. naczelne, papugi, kaktusy czy orchidee.

Załącznik CITES III: zawiera gatunki, które są zagrożone handlem międzynarodowym jedynie w określonych krajach i są chronione na wniosek tych krajów. Dla egzemplarzy pochodzących z takich krajów należy okazać organom celnym zezwolenie eksportowe organu wykonawczego kraju wywozu. W innych przypadkach handlujący powinien przedstawić potwierdzenie o pochodzeniu egzemplarza gatunku(np. kobra królewska w Indiach).

W praktyce CITES funkcjonuje tak, że gatunki chronione przez umowę nie mogą być transportowane przez granicę bez specjalnego zezwolenia (bez permity), które wydają organy obu krajów (czyli kraju wywozu i przywozu). W Republice Czeskiej organem wykonawczym CITES jest Ministerstwo Środowiska). W Republice Czeskiej istnieje obowiązek rejestracji trzymanych czy hodowanych CITES-owych gatunków. Taką rejestrację przeprowadzają Urzędy Wojewódzkie, Zarządy CHKO i Zarządy NP. Lista obowiązkowo rejestrowanych gatunków CITES zawarta jest w rozporządzeniu nr 227/2004 Dz. U. (do ściągnięcia poniżej).

Aktualne listy gatunków z załączników I, II i III są do dyspozycji na oficjalnych stronach internetowych www.cites.org.

Sieć ogólnoświatowa kontroluje międzynarodowy handel zagrożonymi gatunkami CITES, przede wszystkim przy pomocy zezwoleń, tzw. CITES permitów, które powinny się znajdować przy każdej międzynarodowej przesyłce egzemplarzy gatunków  CITES – także przy przywozie i wywozie pamiątek i produktów jak preparowane głowy aligatorów z USA, torebki, paski ze skóry krokodyli, produkty tradycyjnej chińskiej medycyny zawierające np. ekstrakty z części ciał zwierząt i roślin chronionych zgodnie z umową CITES.

AOPK RC

Szukaj

Biura regionalne

Biura regionalne

Sonda Inne ankiety

Jak się Wam podoba nowe strony internetowe?

TAK (10 985 / 43%)
(10 985 / 43%)
NIE (7 527 / 29%)
(7 527 / 29%)
NIEWiEM (6 990 / 27%)
(6 990 / 27%)
Resort životního prostředí další instituce resortu ŽP
Skrýt